Trong tháng 10/2026, các cơ quan công an trên toàn quốc đã liên tục phát đi cảnh báo về một thủ đoạn lừa đảo trực tuyến mới và đặc biệt nguy hiểm. Kẻ gian mạo danh nhân viên của các đơn vị cung cấp dịch vụ công như điện lực, cấp nước, tiếp cận trực tiếp người dân tại nhà hoặc qua điện thoại để lừa cài đặt ứng dụng chứa mã độc, từ đó chiếm đoạt thông tin cá nhân và tài sản. Người dân cần hết sức cảnh giác để tránh trở thành nạn nhân của chiêu trò tinh vi này.
Những điểm chính cần lưu ý
- Thủ đoạn tinh vi: Kẻ gian mạo danh nhân viên điện lực, cấp nước, tiếp cận trực tiếp hoặc qua điện thoại với nhiều lý do hợp lý.
- Mục tiêu: Dụ dỗ người dân cài đặt ứng dụng giả mạo chứa mã độc.
- Nguy cơ: Mã độc cho phép kẻ gian chiếm quyền kiểm soát điện thoại, đánh cắp thông tin cá nhân, mã OTP và thực hiện giao dịch ngân hàng trái phép.
- Hậu quả: Nhiều nạn nhân đã bị chiếm đoạt số tiền lớn, có trường hợp lên đến hàng trăm triệu đồng.
- Phòng tránh: Luôn xác minh thông tin, không cài đặt ứng dụng lạ, không cấp quyền truy cập đặc biệt cho ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Kịch bản lừa đảo mạo danh nhân viên dịch vụ công
Thủ đoạn lừa đảo này bắt đầu bằng việc kẻ gian tạo vỏ bọc đáng tin cậy. Chúng thường mặc đồng phục, đeo thẻ nhân viên giả của các công ty điện lực hoặc cấp nước, sau đó đến tận nhà người dân hoặc liên hệ qua điện thoại. Mục đích là để tạo lòng tin và thuyết phục nạn nhân làm theo hướng dẫn của chúng.
Các lý do mà kẻ gian thường đưa ra rất đa dạng và hợp lý, bao gồm: kiểm tra định kỳ hệ thống điện/nước, cập nhật hợp đồng sử dụng dịch vụ, chuyển đổi sang hóa đơn điện tử, hỗ trợ thanh toán tiền điện/nước, thông báo về sự cố cần xử lý gấp, hoặc thậm chí là hoàn tiền hóa đơn. Những lý do này đánh vào tâm lý muốn thuận tiện hoặc giải quyết vấn đề của người dân, khiến họ dễ dàng tin tưởng.
Chiêu trò cài đặt mã độc và chiếm đoạt tài khoản
Sau khi đã tạo được lòng tin, bước tiếp theo của kẻ gian là dụ dỗ người dân cài đặt ứng dụng chứa mã độc. Chúng sẽ yêu cầu nạn nhân quét mã QR hoặc truy cập vào một đường link lạ để tải về các ứng dụng giả mạo, có giao diện tương tự như ứng dụng chính thức của các đơn vị điện/nước. Trong một số trường hợp, kẻ gian còn đề nghị nạn nhân giao điện thoại để chúng trực tiếp thao tác cài đặt.
Các ứng dụng giả mạo này thực chất chứa mã độc. Khi được cài đặt và cấp các quyền truy cập cần thiết như quyền trợ năng (Accessibility), quyền đọc tin nhắn, hoặc quyền điều khiển điện thoại, mã độc sẽ bắt đầu hoạt động. Kẻ gian có thể thu thập toàn bộ thông tin cá nhân lưu trữ trên điện thoại, theo dõi mọi hoạt động của nạn nhân, đánh cắp thông tin đăng nhập các tài khoản ngân hàng, ví điện tử, và đặc biệt là mã OTP (mật khẩu dùng một lần) được gửi về điện thoại.
Với các thông tin và quyền kiểm soát này, kẻ gian có thể thực hiện các giao dịch ngân hàng trái phép, rút tiền từ tài khoản của nạn nhân mà không cần sự đồng ý. Thậm chí, chúng còn có thể chiếm quyền sử dụng các tài khoản mạng xã hội như Zalo, Facebook để tiếp tục lừa đảo người thân, bạn bè của nạn nhân, gây ra hậu quả nghiêm trọng hơn.
Hậu quả và cảnh báo từ cơ quan chức năng
Thủ đoạn lừa đảo này đã gây ra những thiệt hại lớn cho nhiều nạn nhân. Đã có trường hợp người dân bị chiếm đoạt số tiền lên đến hàng trăm triệu đồng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tài chính và cuộc sống. Trước tình hình này, Công an các tỉnh như Ninh Bình, Đắk Lắk, Gia Lai, Đà Nẵng và Công an TP.HCM đã liên tục phát đi cảnh báo khẩn cấp, khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác.
Các cơ quan chức năng nhấn mạnh rằng, các đơn vị điện lực, cấp nước KHÔNG BAO GIỜ yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng để xử lý sai phạm, cập nhật thông tin hay thanh toán tiền điện/nước qua tài khoản cá nhân của bất kỳ ai. Mọi giao dịch và thông báo chính thức đều được thực hiện qua các kênh đã được công bố rõ ràng và an toàn.
Làm thế nào để tự bảo vệ mình khỏi lừa đảo?
Để tránh trở thành nạn nhân của các thủ đoạn lừa đảo tinh vi này, người dân cần tuân thủ các nguyên tắc bảo mật cơ bản và luôn cảnh giác:
Xác minh thông tin trước khi hành động
- Khi có người tự xưng là nhân viên điện lực, cấp nước đến nhà hoặc liên hệ qua điện thoại, hãy yêu cầu họ xuất trình thẻ nhân viên, giấy giới thiệu công tác.
- Chủ động liên hệ tổng đài chăm sóc khách hàng chính thức của đơn vị cung cấp dịch vụ (điện lực, cấp nước) để xác minh thông tin về người đó và mục đích làm việc của họ. Tuyệt đối không gọi lại số điện thoại mà kẻ gian cung cấp.
Cẩn trọng với các yêu cầu cài đặt ứng dụng
- Tuyệt đối không quét mã QR, truy cập đường link lạ hoặc cài đặt bất kỳ ứng dụng nào không rõ nguồn gốc theo hướng dẫn của người lạ.
- Chỉ tải ứng dụng từ các kho ứng dụng chính thức như CH Play (Android) hoặc App Store (iOS). Luôn kiểm tra kỹ tên nhà phát hành và đánh giá của người dùng trước khi cài đặt.
- Các đơn vị điện lực, cấp nước không yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng để xử lý sự cố hay thanh toán tiền điện/nước qua tài khoản cá nhân.
Không cấp quyền truy cập đặc biệt
- Không cấp quyền điều khiển thiết bị, quyền đọc tin nhắn, hoặc quyền trợ năng (Accessibility) cho các ứng dụng không rõ nguồn gốc. Đây là những quyền cho phép kẻ gian chiếm quyền kiểm soát hoàn toàn điện thoại của bạn.
- Luôn đọc kỹ các quyền mà ứng dụng yêu cầu trước khi đồng ý cài đặt.
Phản ứng khi đã lỡ cài đặt ứng dụng độc hại
- Nếu bạn đã lỡ cài đặt ứng dụng độc hại, hãy nhanh chóng ngắt kết nối Internet (tắt Wi-Fi, 3G/4G) hoặc tắt nguồn điện thoại ngay lập tức để hạn chế nguy cơ bị truy cập trái phép.
- Sử dụng một thiết bị an toàn khác để liên hệ ngay với ngân hàng của bạn, yêu cầu khóa các dịch vụ có nguy cơ bị xâm phạm (thẻ, tài khoản ngân hàng, ví điện tử).
- Thay đổi mật khẩu của tất cả các tài khoản quan trọng như ngân hàng, mạng xã hội (Zalo, Facebook), email.
- Trình báo sự việc với cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ và hướng dẫn các bước xử lý tiếp theo.
Bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân của bạn là ưu tiên hàng đầu
Trong bối cảnh các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, việc nâng cao cảnh giác và trang bị kiến thức bảo mật là vô cùng quan trọng. Hãy luôn nhớ rằng, không có bất kỳ đơn vị cung cấp dịch vụ công nào yêu cầu bạn cài đặt ứng dụng lạ hay cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm một cách đột ngột. Sự cẩn trọng của bạn chính là lá chắn tốt nhất để bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân khỏi những kẻ lừa đảo.