Trong tháng 10/2026, tình trạng mạo danh cán bộ công an, cán bộ xã/phường hoặc nhân viên hỗ trợ kỹ thuật để yêu cầu người dân “chuẩn hóa dữ liệu” hoặc “cập nhật thông tin” liên quan đến ứng dụng VNeID đang diễn biến phức tạp. Kẻ gian lợi dụng tâm lý lo lắng về các quy định pháp lý mới và thời hạn xác thực tài khoản để dẫn dụ người dùng cài đặt ứng dụng độc hại, từ đó chiếm đoạt tài sản. Người dân cần hết sức cảnh giác để bảo vệ thông tin cá nhân và tài sản của mình.
Các Điểm Cần Lưu Ý
- Kẻ gian mạo danh cán bộ để yêu cầu cập nhật VNeID hoặc tích hợp sổ đỏ, đe dọa khóa tài khoản nếu không làm theo.
- Thủ đoạn chính là dẫn dụ nạn nhân cài đặt ứng dụng VNeID giả mạo hoặc ứng dụng dịch vụ công không rõ nguồn gốc.
- Các ứng dụng độc hại này thường yêu cầu cấp quyền Trợ năng (Accessibility) để chiếm quyền điều khiển điện thoại và đánh cắp thông tin, tiền bạc.
- Chỉ cài đặt ứng dụng VNeID từ App Store (iOS) hoặc CH Play (Android) và kiểm tra kỹ nhà phát hành.
- Tuyệt đối không làm theo yêu cầu của người lạ qua điện thoại, tin nhắn về việc cập nhật thông tin cá nhân hoặc tài khoản ngân hàng.
Thủ Đoạn Lừa Đảo Tinh Vi Mạo Danh Cán Bộ VNeID
Các đối tượng lừa đảo ngày càng tinh vi trong việc mạo danh cán bộ công an, cán bộ xã/phường, cán bộ địa chính hoặc nhân viên hỗ trợ kỹ thuật để tiếp cận người dân. Chúng thường gọi điện thoại hoặc gửi tin nhắn qua Zalo, SMS, Facebook với nội dung thông báo về việc cần cập nhật thông tin căn cước công dân (CCCD), tài khoản VNeID bị sai lệch, chưa chuẩn hóa, hoặc cần kích hoạt định danh điện tử mức 2. Ngoài ra, kẻ gian còn lợi dụng thông tin về việc tích hợp sổ đỏ vào VNeID, cập nhật dữ liệu đất đai để lừa đảo.
Kẻ gian có thể biết trước một số thông tin cá nhân của nạn nhân để tạo lòng tin, sau đó tạo áp lực về thời gian hoặc hậu quả pháp lý (như đe dọa khóa tài khoản ngân hàng, khóa thuê bao hoặc xử phạt hành chính) để nạn nhân lo lắng và làm theo. Mục tiêu cuối cùng là dẫn dụ người dùng truy cập đường link lạ, quét mã QR không rõ nguồn gốc hoặc cài đặt ứng dụng VNeID giả mạo có giao diện giống ứng dụng thật, hoặc các ứng dụng dịch vụ công giả mạo khác.
Các ứng dụng này thường được gửi qua Zalo hoặc các trang web giả mạo.
Nguy Hiểm Từ Quyền Trợ Năng (Accessibility)
Sau khi cài đặt, ứng dụng giả mạo sẽ yêu cầu cấp các quyền truy cập cao trên điện thoại, đặc biệt là quyền Trợ năng (Accessibility). Đây là một quyền cực kỳ nguy hiểm nếu rơi vào tay kẻ xấu. Khi được cấp quyền Trợ năng, kẻ gian có thể:
- Ghi lại các thao tác của người dùng (chạm, vuốt, nhập liệu).
- Đọc tin nhắn chứa mã OTP ngân hàng.
- Kiểm soát, điều khiển điện thoại từ xa, mở/đóng ứng dụng, gửi tin nhắn, gọi điện.
- Thực hiện các giao dịch chuyển tiền từ tài khoản ngân hàng của nạn nhân sang tài khoản của chúng mà người dùng không hề hay biết.
Người dùng có thể nhận biết điện thoại bị chiếm quyền điều khiển qua các dấu hiệu như không truy cập được cài đặt ứng dụng, phông chữ trên điện thoại bị thay đổi, điện thoại thường xuyên tự bật sáng màn hình và khi thao tác bị loạn cảm ứng.
Cách Nhận Diện và Phòng Tránh Lừa Đảo VNeID
Nhận biết ứng dụng VNeID chính thức
Để tránh cài đặt nhầm ứng dụng giả mạo, người dân chỉ nên cài đặt ứng dụng VNeID từ nguồn chính thống trên App Store (đối với iOS) và CH Play (đối với Android). Ứng dụng VNeID chính thức được dán nhãn là ứng dụng Chính phủ hoặc được phát triển bởi cơ quan Nhà nước. Tổng đài duy nhất hướng dẫn cài đặt VNeID là 1900.0368. Tuyệt đối không tải ứng dụng từ các đường link lạ, tin nhắn, mạng xã hội hoặc website không rõ nguồn gốc.
Cảnh giác với các yêu cầu cập nhật thông tin
Việc cập nhật thông tin về quê quán, địa chỉ cư trú trên ứng dụng VNeID là hoàn toàn tự động khi thông tin đã được cơ quan Công an có thẩm quyền cập nhật vào Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Người dân không cần thực hiện bất kỳ thao tác nào theo hướng dẫn của người lạ. Nếu cần cập nhật thông tin hoặc thực hiện thủ tục hành chính, hãy đến trực tiếp trụ sở Công an xã/phường hoặc liên hệ qua các kênh chính thức của Bộ Công an.
Không cung cấp thông tin cá nhân qua điện thoại
Tuyệt đối không làm theo yêu cầu qua điện thoại của người tự xưng là cán bộ. Không cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP, mã PIN, thông tin tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai qua điện thoại hoặc mạng xã hội. Giữ bình tĩnh, xác minh rõ danh tính và mục đích liên hệ trước khi cung cấp thông tin hoặc thực hiện yêu cầu.
Thời Hạn Xác Thực VNeID và Các Thông Tin Sai Lệch
Theo Nghị định 320/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 28/9/2026, nhiều loại tài khoản giao dịch điện tử (bao gồm cả tài khoản mạng xã hội trên các nền tảng tại Việt Nam) phải liên kết và xác thực với VNeID chậm nhất vào ngày 31/12/2026. Riêng tài khoản ngân hàng có thời hạn đến ngày 30/6/2027. Ngoài ra, mốc 30/10/2026 là thời hạn để cơ quan quản lý đẩy nhanh kết nối, đồng bộ dữ liệu đất đai, không phải là thời hạn người dân phải đổi sổ đỏ giấy hoặc kích hoạt sổ đỏ online.
Kẻ gian đang lợi dụng những thông tin về thời hạn này để lừa đảo, gây hoang mang cho người dân.
Làm Gì Khi Nghi Ngờ Bị Lừa Đảo?
Nếu nghi ngờ đã cài ứng dụng độc hại hoặc bị lừa đảo, người dùng cần hành động nhanh chóng để giảm thiểu thiệt hại:
- Ngay lập tức liên hệ với ngân hàng để khóa tài khoản.
- Tắt nguồn điện thoại để ngăn chặn kẻ gian tiếp tục chiếm đoạt.
- Đổi ngay mật khẩu, mã PIN của các ứng dụng trên điện thoại, đặc biệt là ứng dụng tài chính, ngân hàng.
- Trình báo đến cơ quan Công an gần nhất.
- Kiểm tra và tắt quyền Trợ năng cho các ứng dụng không cần thiết hoặc không rõ nguồn gốc.
Bảo Vệ Bản Thân Trong Môi Trường Số
Trong bối cảnh các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, việc nâng cao cảnh giác và trang bị kiến thức về an ninh mạng là vô cùng quan trọng. Người dân cần chủ động tìm hiểu thông tin từ các nguồn chính thống, không tin vào các cuộc gọi, tin nhắn yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc cài đặt ứng dụng lạ. Hãy luôn nhớ rằng, các cơ quan nhà nước không bao giờ yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm hoặc thực hiện các giao dịch tài chính qua điện thoại hoặc đường link không chính thức.