Từ ngày 18/9/2026, hệ thống ngân hàng tại Việt Nam đã bắt đầu áp dụng các biện pháp bảo mật mới, trong đó có việc tự động rà soát và có thể chặn các giao dịch chuyển tiền nếu tài khoản đích nằm trong danh sách đen. Điều này được thực hiện thông qua hệ thống SIMO (Hệ thống Giám sát và Cảnh báo Tài khoản Gian lận), một nỗ lực phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước, Cục An ninh mạng (A05) và NAPAS nhằm bảo vệ người dùng khỏi các hành vi lừa đảo trực tuyến.
Các điểm chính cần lưu ý
- Hệ thống SIMO: Là nền tảng giám sát và cảnh báo rủi ro gian lận, cho phép các ngân hàng chia sẻ thông tin về tài khoản đáng ngờ.
- Cơ chế chặn giao dịch: Giao dịch đến tài khoản trong danh sách đen nghiêm trọng của A05 sẽ bị từ chối; các tài khoản có cảnh báo rủi ro sẽ hiển thị thông báo để người dùng cân nhắc.
- Mục tiêu bảo vệ: Hệ thống đã giúp bảo vệ hàng nghìn tỷ đồng cho khách hàng, ngăn chặn nhiều vụ lừa đảo.
- Yêu cầu cập nhật thông tin: Từ 1/1/2026, nhiều tính năng giao dịch trực tuyến sẽ bị tạm ngừng nếu người dùng chưa đồng bộ thông tin định danh và dữ liệu sinh trắc học.
- Trách nhiệm người dùng: Cần kiểm tra kỹ thông tin người nhận, cập nhật dữ liệu cá nhân và cảnh giác với các chiêu trò lừa đảo.
Hệ thống SIMO và cơ chế chặn giao dịch tự động
Hệ thống SIMO là một sáng kiến quan trọng nhằm tăng cường an ninh cho các giao dịch thanh toán trực tuyến tại Việt Nam. Đây là sự hợp tác giữa Ngân hàng Nhà nước, Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 – Bộ Công an) cùng hệ thống NAPAS. Mục đích chính là tạo ra một cơ sở dữ liệu tập trung về các tài khoản có dấu hiệu gian lận, giúp các ngân hàng nhanh chóng phát hiện và ngăn chặn các hành vi lừa đảo.
Khi một khách hàng thực hiện giao dịch chuyển tiền nhanh NAPAS 247, hệ thống sẽ tự động đối chiếu thông tin tài khoản, thẻ hoặc ví điện tử của người nhận với kho dữ liệu an ninh phòng chống gian lận. Nếu tài khoản đích nằm trong danh sách nghi ngờ gian lận nghiêm trọng từ hệ thống của A05, lệnh chuyển tiền sẽ bị từ chối hoặc chặn hoàn toàn theo quy định.
Đối với các tài khoản thuộc danh sách cảnh báo từ hệ thống SIMO hoặc NAPAS, ứng dụng ngân hàng sẽ hiển thị thông báo rủi ro, cho phép người dùng quyết định tiếp tục hoặc dừng giao dịch sau khi đã cân nhắc cẩn thận.
Hiệu quả ban đầu và các ngân hàng đã triển khai
Hệ thống SIMO đã chứng minh hiệu quả đáng kể trong việc phòng chống gian lận. Tính đến cuối tháng 7/2026, SIMO đã cảnh báo 4,9 triệu lượt khách hàng, trong đó 1,6 triệu lượt đã tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận cảnh báo, giúp bảo vệ khoảng 5.500 tỷ đồng. Đến ngày 31/5/2026, hệ thống đã phát cảnh báo cho hơn 4,4 triệu khách hàng, với hơn 1,5 triệu khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy giao dịch, tổng giá trị giao dịch vượt quá 5 nghìn tỷ đồng.
Nhiều ngân hàng lớn tại Việt Nam đã nhanh chóng kết nối và triển khai tính năng rà soát an ninh này. ABBank đã thông báo kết nối thành công với SIMO và triển khai tính năng này từ ngày 18/9/2026. KienlongBank cũng đã đưa vào hoạt động tính năng cảnh báo rủi ro và tự động chặn giao dịch từ ngày 17/8/2026. Các ngân hàng khác như Agribank, Vietcombank, BIDV, VietinBank, MB, VPBank cũng đang áp dụng cơ chế giám sát tương tự để bảo vệ khách hàng.
Các quy định bảo mật giao dịch khác
Bên cạnh hệ thống SIMO, Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng cũng đã ban hành và triển khai nhiều quy định khác nhằm tăng cường bảo mật cho giao dịch trực tuyến:
Yêu cầu đồng bộ thông tin định danh và sinh trắc học
Từ ngày 1/1/2026, các ngân hàng sẽ tạm ngừng toàn bộ tính năng giao dịch trên Mobile Banking và Internet Banking đối với người dùng chưa đồng bộ thông tin định danh và dữ liệu sinh trắc học theo chuẩn của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Các trường hợp bị ảnh hưởng bao gồm khách hàng vẫn sử dụng CMND 9 số chưa chuyển sang CCCD gắn chip, giấy tờ tùy thân đã hết hạn chưa cập nhật, và chưa thu thập sinh trắc học hoặc dữ liệu sinh trắc học không trùng khớp với CCCD.
Thiết lập thời gian chờ và hạn mức giao dịch
Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng cung cấp tính năng cho khách hàng chủ động thiết lập thời gian chờ tối thiểu 24 giờ và hạn mức giao dịch đối với các giao dịch chuyển tiền trực tuyến đến tài khoản mới. Hạn mức giao dịch mặc định là 400 triệu đồng với thời gian chờ tối thiểu 24 giờ. Nhiều ngân hàng cũng đã hủy bỏ chức năng tự động tách lệnh đối với các giao dịch từ 500 triệu đồng trở lên để tăng cường kiểm soát.
Người dùng cần làm gì để đảm bảo an toàn giao dịch?
Để tránh bị gián đoạn giao dịch hoặc trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo, người dùng cần chủ động thực hiện các biện pháp sau:
- Kiểm tra kỹ thông tin người nhận: Luôn xác minh danh tính người nhận và mục đích giao dịch qua các kênh liên lạc trực tiếp trước khi chuyển tiền, đặc biệt khi hệ thống xuất hiện cảnh báo rủi ro.
- Cập nhật thông tin cá nhân: Đảm bảo thông tin định danh và dữ liệu sinh trắc học của bạn đã được cập nhật đầy đủ và chính xác theo quy định của ngân hàng và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
- Cập nhật ứng dụng ngân hàng: Luôn sử dụng phiên bản mới nhất của ứng dụng ngân hàng số để tận dụng các tính năng bảo mật được cập nhật.
- Cảnh giác với lừa đảo: Nâng cao cảnh giác với các chiêu trò lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, không cung cấp mã OTP, mật khẩu hay thông tin cá nhân cho bất kỳ ai.
- Không mua bán, cho thuê tài khoản: Tuyệt đối không mua bán, cho thuê hoặc cho mượn tài khoản ngân hàng, vì đây là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý hình sự, phong tỏa tài khoản và tịch thu số tiền liên quan.
Ý nghĩa của các thay đổi đối với người dùng
Những thay đổi trong hệ thống ngân hàng từ ngày 18/9/2026, đặc biệt là việc triển khai SIMO và các quy định bảo mật khác, mang lại lợi ích lớn trong việc bảo vệ người dùng khỏi các rủi ro gian lận tài chính. Mặc dù có thể gây ra một số bất tiện ban đầu do yêu cầu xác minh và cập nhật thông tin, nhưng đây là những bước đi cần thiết để xây dựng một môi trường giao dịch trực tuyến an toàn và minh bạch hơn.
Người dùng cần chủ động nắm bắt thông tin, tuân thủ các hướng dẫn của ngân hàng và luôn cảnh giác để bảo vệ tài sản của mình.